زمینه و هدف: جهانی شدن بهداشت و درمان منجر به شکل گیری نوع جدیدی از گردشگری تحت عنوان گردشگری سلامت شده است. در این بین گردشگری پزشکی به عنوان شاخه ای از گردشگری سلامت نسبت به سایر شاخه ها به سرعت رشد کرده و بسیاری از کشورها در حال حاضر برنامه های مدونی برای توسعه و بهره برداری از آن دارند. از آنجا که، استان اردبیل به عنوان یکی از استان های مرزی کشور، مستعد پیشرفت در زمینه گردشگری پزشکی است و با توجه به وجود مشکلات متعدد در این حوزه مقاله حاضر به بررسی موانع توسعه این نوع گردشگری در استان اردبیل می پردازد.روش کار: تحقیق از نوع کاربردی و از نظر روش انجام پیمایشی مبتنی بر پرسش نامه است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون آماری t استیودنت و آزمون رتبه ای فریدمن استفاده شده است.یافته ها: نتایج تحقیق نشان داد. موانع گردشگری پزشکی در اردبیل به ترتیب عبارتند از: موانع سیستم اطلاعاتی و بازاریابی با میانگین رتبه 29.75 در رتبه اول و بقیه به ترتیب موانع سیاستگذاری و قانون گذاری میانگین رتبه 25.14، موانع زیرساختی 24.92، موانع توسعه محصول و کیفیت خدمات 24.80، موانع نگرش دولت 24.49، موانع نیروی انسانی 22.46، موانع اجتماعی - فرهنگی 20.54 و موانع اقتصادی دارای میانگین رتبه 16.19 در رتبه های بعدی می گیرد.نتیجه گیری: نتایج مطالعه نشان داد، هر یک از این موانع در جلوگیری از توسعه گردشگری پزشکی در اردبیل نقش اساسی داشته و به همراه شاخص های فرعی به عنوان موانعی برای توسعه این بخش عمل می کنند. در پایان برای توسعه گردشگری و رفع موانع موجود پیشنهادهایی ارایه گردید.

گردشگری پزشکی بعنوان یکی از شاخه های گردشگری سلامت، پدیده ای رو به رشد در قرن21 است که یکی از سریع ترین رشدهای بازار گردشگری را داراست. علی رغم قابلیت های ایران در گردشگری پزشکی، آمارها نشان می دهد سهم ایران از درآمدهای این صنعت ناچیز است. با توجه به فرصت های رو به رشد و رقابت فزاینده بین المللی در گردشگری پزشکی از یک سو و عدم بهره برداری مناسب از قابلیتهای کشور از سوی دیگر، این پژوهش سعی دارد با روش پژوهش کیفی و راهبرد تحلیل مضمون، به بررسی موانع توسعه گردشگری پزشکی در ایران و ارائه رهنمودهای کاربردی بپردازد. به این منظور با 16 تن از خبرگان این حوزه مصاحبه و پس از کدگذاری داده های مصاحبه، موانع توسعه گردشگری پزشکی در ایران استخراج شدند. سه مانع اصلی توسعه گردشگری پزشکی و ابعاد فرعی هر یک از آنها عبارتند از: 1-موانع نظام اداری و خط مشی گذاری شامل ضعفهای نظام اداری، مسائل ناشی از تداخل حوزه سیاستی گردشگری و سلامت، ضعف همکاری بخش خصوصی و دولتی، ضعف نظام آماری و اطلاعات، ضعف نظارت و پایش. 2-موانع زنجیره ارائه خدمات گردشگری پزشکی شامل ضعف فرایند ارائه خدمت، فعالیت غیررسمی و زیرزمینی، ضعف رقابت پذیری، موانع سرمایه گذاری. 3-موانع مربوط به بازارهای هدف گردشگری پزشکی شامل تعامل نامناسب با بیمار خارجی، ضعف در بازاریابی و تبلیغات، و موقعیت ضعیف رقابتی.

در سال های اخیر صنعت گردشگری به یکی از پردرآمدترین صنایع دنیا تبدیل شده و رقابت فشرده ای در بین بسیاری از کشورهای جهان برای جذب گردشگر به چشم می خورد. دراین بین گردشگری پزشکی، به منزله یکی از شاخص های گردشگری سلامت، پدیده های رو به گسترش در قرن 21 است که یکی از سریع ترین توسعه ها را در بازار گردشگری دارد. همچنین دارای منافع اقتصادی و اجتماعی بالایی برای کشور و شهر مقصد می باشد. تبریز به عنوان شهر دانشگاهی و از قطب های آموزشی و تحقیقاتی کشور در علوم پزشکی می باشد و پذیرای گردشگران پزشکی از کشورهای منطقه است که در این صنعت با موانع و چالش هایی روبرو می باشد. روش تحقیق پژوهش حاضر، توصیفی_ تحلیلی و شیوه جمع آوری داده ها و اطلاعات اسنادی و میدانی می باشد. جامعه آماری این پژوهش را کارکنان اداره کل میراث فرهنگی و صنایع دستی استان آذربایجان شرقی، اساتید دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز و پزشکان و متخصصان مراکز درمانی دولتی و خصوصی شهر تبریز تشکیل می دهد که نمونه گیری جهت سنجش مدل، به صورت نمونه گیری تصادفی در دسترس انجام گرفت و در مدت سه هفته 73 پرسشنامه تکمیل گردید که از این تعداد 70 مورد برای استفاده مناسب بود؛ پایایی و روایی پرسشنامه ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ محاسبه گردید و به روش مدل سازی معادلات ساختاری با رویکرد کمترین مربعات جزئی (PLS-SEM) مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. متغیرهای مورد ارزیابی، موانع گردشگری پزشکی از جمع بندی مطالعات پیشین استخراج شد. نتایج تحقیق نشان داد موانع گردشگری پزشکی در تبریز با توجه به ضرایب مسیر متغیرها به ترتیب عبارت اند از: موانع زبان، ارتباطات و تبلیغات با ضریب مسیر 271/0 در رتبه اول بیشترین تأثیر را در عدم توسعه گردشگری پزشکی را دارد و بقیه به ترتیب موانع نیروی انسانی متخصص با ضریب مسیر 230/0، موانع سیاست گذاری، قانون گذاری و نظارت و ارزیابی با ضریب مسیر 205/0، موانع اقتصادی با ضریب مسیر 189/0، موانع امکانات و زیرساخت ها با ضریب مسیر 187/0 در رتبه های بعدی قرارگرفته اند. نتایج این مطالعه نشان می دهد به جز متغیر موانع نیروی انسانی بقیه متغیرها به نوعی در عدم توسعه گردشگری پزشکی شهر تبریز نقش دارند.

هدف کلی این تحقیق تحلیل موانع توسعه گردشگری روستایی و ارائه الگوی راهبردی مناسب در روستاهای هدف گردشگری استان خراسان شمالی می باشد. بنابراین به منظور رسیدن به این مهم از دو روش مطالعات اسنادی و میدانی کمک گرفته شد و پس از تهیه کلیات و چارچوب نظری تحقیق، به مطالعه و بررسی وضع موجود پرداخته شد. سه نوع پرسشنامه (ساکنان بومی، گردشگران و مسوولان) جهت انجام این تحقیق، طراحی شد که از طریق آزمون روایی (تایید خبرگان) و پایایی (آزمون آلفای کرونباخ) اعتبارسنجی گردید و پس از تکمیل به وسیله نرم افزار spss مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. آزمون فرضیه تحقیق بیانگر این مطلب است که بین موانع آموزشی و فرهنگی و مشکلات مربوط به توسعه گردشگری همبستگی مثبت و معنادار نسبتا قوی وجود دارد، که مطابق با آن افزایش موانع آموزشی و فرهنگی افزایش مشکلات توسعه گردشگری را به دنبال دارد. موانع و مشکلات زیست محیطی در جایگاه دوم و موانع زیربنایی به لحاظ اهمیت در جایگاه بعدی قرار می گیرد. موانع بازاریابی و مدیریتی رابطه معنی داری با متغیر وابسته ندارند اما در تحلیل رگرسیون تاثیر افزایشی بر نارسایی های توسعه گردشگری دارند.بنابراین با انجام اقدامات لازم و فراهم کردن امکانات و خدمات برای رفع مشکلات از طریق برنامه ریزی و راهبردهای مناسب از جمله تدوین برنامه های آموزشی، احیاء و توسعه زیرساخت های گردشگری روستاها و معرفی و شناساندن جاذبه ها و محصولات گردشگری روستاهای هدف می توان در راستای توسعه روستاهای مورد نظر از منظر گردشگری گام برداشت.

مناطق آزاد از ابزارهای دولت ها برای تحقق راهبرد برونگرا در پارادایم جهانی شدن، از اصلیترین کانونهای توجه سرمایه گذاران محسوب میشود که از بدو تشکیل زمین مهمترین عامل در بین دیگر عوامل تولید مورد توجه می باشد و آنچه بعد از سپری شدن چندین دهه از تشکیل مناطق آزاد لازمه تغییر است تغییر رویکرد در برنامه ریزی در این نواحی لازم می باشد در پژوهش با رویکرد آینده نگاری به شناسایی مهمترین عوامل مؤثر، میزان و چگونگی تأثیرگذاری این عوامل بر یکدیگر و بر وضعیت آینده توسعه فضایی منطقه آزاد ارس می پردازد که در واقع زمینه تدوین سناریوها در مراحل بعدی و همچنین تدوین راهبردها، برنامه ریزی و سیاستگذاری برای رسیدن به سناریوهای مطلوب را فراهم میکند که از روش های دلفی و تحلیل اثرات متقاطع و نرم افزار میک مک به شناخت پیشران ها پرداخته است و از لحاظ روش توصیفی – تبینی و نتایج، کاربردی است در مرحله اول، 51 متغیر در قالب 4 عامل (اقتصادی، سیاسی و نهادی، اجتماعی و گردشگری و کالبدی و محیطی) ، شناسایی و از میان عوامل میزان تأثیرگذاری بر یکدیگر و بر آینده با روشهای مستقیم و غیرمستقیم، 13عامل کلیدی، جذب سرمایه، تحریم های بین المللی، توسعه دشت های کشاورزی و گلخانه ای، توسعه بخش صنعت، صادرات، قیمت زمین، توسعه شهری و روستایی، روابط دیپلماتیک با کشورهای حوزه قفقاز، رقابت منطقه ای با سایر مناطق آزاد، زیرساخت های گردشگری، رونق تجارت، تسهیل در واردات و مناقشه قره باغ و روند صلح، انتخاب، که بیشترین نقش را در توسعه فضایی آینده منطقه آزاد ارس، ایفا می نماید.

پدیده جنگ علی رغم ماهیت و زمان وقوع آن بخشی از تاریخ ملت هاست وبه مثابه یک پدیده تاریخی در صورت بندی هویت و حیات اجتماعی و فرهنگی جوامع نقش اساسی ایفا می کند. پس به مثابه یک فرایند تاریخی-فرهنگی، گردشگری جنگ می تواند یک محور اساسی در تبادل فرهنگی و یکی از وجوه قابل اتکا جاذبه های گردشگری به شمار آید. در این راستا، گردشگری جنگ هم رسالت تبادل فرهنگی بین نسلی در سطح ملی و هم بین جوامع در سطح بین المللی را بر عهده دارد؛ از همین روست که باید گفت ضرورت دارد در کنار توسعه گردشگری داخلی به مقوله گردشگری جنگ نیز توجه ویژه تری شود. ضمن آنکه آمار و ارقام مخاطبان این نوع سفرها در کشور کم نیستند و در مقاطعی همچون تعطیلات عید، بسیاری از جوانان با سفر به مناطق جنگی درصدد تجربه این نوع از گردشگری بر می آیند. به همین دلیل هدف از این پژوهش بررسی موانع توسعه گردشگری جنگ در استان خوزستان می باشد. رویکرد حاکم بر این پژوهش، توسعه-ای-کاربردی و روش تحقیق به شیوه توصیفی، تحلیلی و پیمایشی است. جهت تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیات پژوهش از تکنیک آماری همبستگی اسپیرمن، آزمون رتبه بندی فریدمن و آزمونt-test استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که تعدد مراکزتصمیم گیری، ضعف امکانات زیربنایی و خدمات گردشگری، ضعف بازاریابی و ضعف فرهنگ پذیرش گردشگر در استان خوزستان با توسعه نیافتگی صنعت گردشگری جنگ در این استان رابطه دارد.

هدف: هدف از این پژوهش، بررسی موانع بازدارنده (مدیریتی– فرهنگی– ساختاری) توسعه گردشگری ورزشی استان کردستان بود. روش شناسی: پژوهش از نوع توصیفی-مقایسه ای بود که به شکل میدانی انجام شد. جامعه آماری شامل سه گروه کارشناسان ورزشی استان کردستان، کارشناسان آژانس های مسافرتی فعال در زمینه تور گردانی استان و کارشناسان سازمان میراث فرهنگی وگردشگری استان بود، نمونه آماری برابر با جامعه و 74 نفر بود، جهت جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه به تائید 15 نفر از متخصصان رسید. پایایی پرسشنامه در یک آزمون مقدماتی با 30 آزمودنی با روش آزمون آلفای کرونباخ (86/0=α ) محاسبه شد. برای تجزیه وتحلیل داده ها، از آمار توصیفی و در بخش آمار استنباطی، از آزمون های فریدمن، کروسکال والیس و یومن ویتنی استفاده شد. یافته ها: فقدان برنامه ریزی صحیح، در اولویت اول مشکلات مدیریتی قرار داشت. سیستم اطلاع رسانی و روابط عمومی ضعیف با گردشگران در اولویت اول مشکلات فرهنگی قرار داشت. ضعف سیستم حمل ونقل جزو اولویت اول مشکلات ساختاری بود. نتیجه گیری: با توجه به اینکه استان کردستان جزء مناطق محروم کشور می باشد نتایج بدست آمده دور از انتظار نبوده و لزوم برنامه ریزی برای توسعه زیرساخت ها و فرهنگ سازی لازم و درنهایت فراهم سازی بستر لازم برای توسعه گردشگری ورزشی را آشکار می سازد.

هدف: هدف محقق از این تحقیق، ارائه مدل موانع فراروی توسعه گردشگری ورزشی مشهد بود.روش: تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر چگونگی جمع آوری داده ها توصیفی از نوع همبستگی به شمار می رفت. جامعه آماری این پژوهش را کلیه اساتید و خبرگان مدیریت ورزشی مشهد تشکیل می دادند. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه ای است که گلدی گوکلانی (1390) در پژوهش خود از آن استفاده کرده بود. در سطح آمار استنباطی از تحلیل عاملی تاییدی و مدل معادلات ساختاری استفاده شد.نتایج: نتایج آزمون های آماری نشان داد، مشکلات مدیریتی و منابع انسانی (b=0.568 و P<0.05)، موانع حمایت های قانونی (b=0.24 و P<0.05)، موانع بازاریابی (b=0.107 و p<0.05)، موانع و مشکلات زیرساخت ها و اماکن (b=0.158 و p<0.05)، ضعف تحقیق و پژوهش (b=0.111 و p<0.05) و موانع فرهنگی و آموزشی (b=0.100 و p<0.05) نقش معنی داری در توسعه گردشگری ورزشی مشهد داشتند.